Kunstlokaal.jouwweb.nl
INTRODUKTIE » wereldliteratuur

Onderaan deze pagina vind je een lijst met boeken uit de wereldliteratuur.

Wereldliteratuur: Wat moet je echt gelezen hebben?

 

Er kan veel gediscussieerd worden over de vraag wat er nu tot de wereldliteratuur behoort en wat niet. Wat moet je nu echt gelezen hebben om een beetje mee te kunnen praten over wereldliteratuur? En valt de Harry Potter reeks van J.K. Rowling ook al onder wereldliteratuur?

 

WAT IS WERELDLITERATUUR?
Een boek dat zoveel invloed heeft zoals dat van bijvoorbeeld Robinson Crusoë en nog steeds in allerlei vertalingen en bewerkingen in de boekhandel te koop is, behoort zonder twijfel tot de wereldliteratuur. Maar ook teksten van veel latere datum met een groter verspreidingsgebied dan het eigen land en de eigen taal, worden tot de wereldliteratuur gerekend. Bovendien noemt men in het dagelijks spraakgebruik alle literatuur uit niet-westerse culturen ook wel ‘wereldliteratuur’.

In het kader van ckv onderscheiden we drie categorieën wereldliteratuur:
• De grote verhalen uit het verleden: een inspiratiebron voor kunstenaars.
• Moderne literatuur die ver buiten de grenzen van het eigen land en de eigen taal erkend wordt als literatuur van grote klasse.
• Niet-westerse literatuur die de lezer confronteert met een hem onbekende cultuur

DE GROTE VERHALEN UIT HET VERLEDEN
Het gaat hier om de verhalen die de tand des tijds hebben doorstaan en eeuwen na hun ontstaan in vele landen nog steeds worden herdrukt, vertaald, verkocht en gelezen. De oudste zijn de verhalen die van generatie op generatie mondeling werden doorverteld en soms pas eeuwen later opgeschreven werden, zoals mythen, sprookjes, sagen en legenden. Sommige werden later samengevoegd tot verzamelingen (bijvoorbeeld sprookjes van Grimm) of een nieuw verhaal zoals de Odyssee of de Edda.

mythen: verhalen waarin de primitieve mens het onbegrepen natuurgebeuren (schepping, dood, jaargetijde enz.) probeerde te verklaren door het toe te schrijven aan hogere machten, zoals goden en halfgoden. Bekendste verhalen die wij in het westen kennen, komen uit de Griekse, Romeinse en de Germaanse mythologie.

Sprookjes: zijn zeer oude volksverhalen waarin de fantasie ene grote rol speelt. Er komen kabouters, heksen, reuzen, geesten en sprekende dieren in voor. Vaak gaan ze over de strijd tussen goed en kwaad.

Sagen: oude verhalen met een historische kern. Soms is dat alleen de naam van een bekende held of een belangrijke gebeurtenis. Voor de rest van het verhaal putte men uit andere bronnen of de eigen fantasie. Een bekend voorbeeld is de rattenvanger van Hamelen.

Legenden: godsdienstige verhalen met een min of meer historische kern, bijvoorbeeld een bekende heilige. Vaak speelt een wonder een belangrijke rol.

In grote delen van de wereld hebben de verhalen uit oude heilige boeken als de koran en de bijbel een belangrijke invloed gehad. Ook niet-gelovige kunstenaars laten zich graag inspireren door figuren en verhalen uit de bijbel.

 MODERNE WERELDLITERATUUR
Tot de moderne wereldliteratuur rekenen we in de eerste plaats werken uit de laatste honderd jaar die waardevol blijken te zijn voor de laatste generatie lezers.
Enkele grote namen buiten West-Europa zijn Dostojewski, Tsjechov, Pirandella, Ibsen, Kafka en Lorca.
Ook de eigentijdse literatuur die ver buiten de grenzen van het land en de eigen taal hoog gewaardeerd word, noemen we wereldliteratuur.
Wij westerlingen keken tot voor kort vooral naar de Europese en de Amerikaanse literatuur omdat we niet zo op de hoogte waren van wat elders geschreven werd. De laatste tijd komt daar steeds meer verandering in, de literatuur uit Zuid-oost Azië, Latijns-Amerika en Afrika is bezig met een inhaalslag. De film en de nobelprijs voor de literatuur heeft ertoe bijgedragen dat schrijvers uit andere werelddelen soms in een klap wereldberoemd worden.

 NIET-WESTERSE CULTUUR DIE DE LEZER CONFRONTEERT MET EEN HEM ONBEKENDE CULTUUR
De behoefte om andere culturen te leren kennen neemt toe. In een multiculturele samenleving worden mensen vaak nieuwsgierig naar de culturele achtergrond van hun (nieuwe) landgenoten.
Migrantenliteratuur is als migranten schrijven over het leven in en voor hen vreemde cultuur of ze beschrijven herinneringen aan het land van herkomst.
In niet-fictionele teksten als een reisgids staat de zakelijke informatie centraal. De tekst wil de werkelijke situatie in het land zo nauwkeurig mogelijk weergeven.
In fictieve teksten als een roman is de zakelijke informatie van secundair belang. Je ziet de gebeurtenissen en de toestand in het land vanuit het perspectief van een verhaalfiguur, het is een door de schrijver verzonnen wereld, die waarschijnlijk gedeeltelijk overkomt met de werkelijke wereld. Je krijgt een indruk van het decor waarin het verhaal zich afspeelt (couleur locale).

 

wereldliteratuur

Ali en Nino is een liefdesverhaal dat zich afspeelt in Bakoe, Tbilisi en andere plaatsen van de Kaukasus in het eerste kwart van de twintigste eeuw. Ali is Ali Khan Shirvanshir, een jonge moslim van adel uit Azerbeidzjan. Nino is Nino Kipiani, een mooie - christelijke - prinses, uit Georgië. Op de achtergrond spelen heel andere zaken dan de liefde een rol, zoals cultuurverschillen en gebeurtenissen die hun schaduw vooruit werpen: de Eerste Wereldoorlog en de Russische Revolutie. We komen aardige details te weten over de Kaukasus in die tijd, het exotische leven en de bonte mengeling van volkeren met hun tradities en gebruiken.

ali-and-nino-book.jpg

 

Carson McCullers (19 februari, 1917 – 29 september, 1967) was Amerikaans schrijver. Zij schreef romans, korte verhalen, en twee spelen, evenals pogingen en wat poëzie. Haar eerste roman Het hart is een Eenzame Jager onderzoekt de geestelijke isolatie van buitenbeentjes en outcasts van Zuiden. Haar andere romans heeft gelijkaardige thema's en is allen plaatste in het Zuiden.

The hart is a lonely hunter

The ballad of the sad café

Haruki Murakami

 

 

Haruki Murakami  is een Japans schrijver en vertaler.

Hoewel hij werd geboren in Kioto groeide hij op in Kobe. Zijn vader was de zoon van een boeddhistische priester. Zijn moeder was de dochter van een koopman uit Osaka. Beiden gaven les in Japanse literatuur. Murakami was echter altijd meer geïnteresseerd in de Amerikaanse literatuur, waardoor hij zich een westerse schrijfstijl eigen maakte, waarmee hij zich onderscheidde van zijn Japanse tijdgenoten

Honderd boeken, op alfabetische volgorde van hun auteur

Titel Auteur Jaar Land
Een wereld valt uiteen Chinua Achebe 1958 Nigeria
Sprookjes en verhalen Hans Christian Andersen 1835-1837 Denemarken
Trots en vooroordeel Jane Austen 1813 Groot-Brittannië
Vader Goriot Honoré de Balzac 1835 Frankrijk
Molloy, Malone sterft, Naamloos (trilogie) Samuel Beckett 1951-1953 Ierland
Decamerone Giovanni Boccaccio 1349-1353 Italië
Fantastische verhalen Jorge Luis Borges 1944 Argentinië
Woeste Hoogten Emily Brontë 1847 Groot-Brittannië
De vreemdeling Albert Camus 1942 Algerije / Frankrijk
Gedichten Paul Celan 1952 Roemenië / Duitsland
Reis naar het einde van de nacht Louis-Ferdinand Céline 1932 Frankrijk
Don Quichot Miguel de Cervantes Saavedra 1605-1615 Spanje
The Canterbury Tales Geoffrey Chaucer XIVe eeuw Groot-Brittannië
Nostromo Joseph Conrad 1904 Groot-Brittannië
De goddelijke komedie Dante Alighieri 1321 Italië
Grote verwachtingen Charles Dickens 1861 Groot-Brittannië
Jacques de fatalist en zijn meester Denis Diderot 1796 Frankrijk
Berlin Alexanderplatz Alfred Döblin 1929 Duitsland
Misdaad en straf Fjodor Dostojevski 1866 Rusland
De idioot Fjodor Dostojevski 1869 Rusland
Boze geesten Fjodor Dostojevski 1872 Rusland
De gebroeders Karamazov Fjodor Dostojevski 1880 Rusland
Middlemarch George Eliot 1871 Groot-Brittannië
Onzichtbare man Ralph Ellison 1952 Verenigde Staten
Medeia Euripides 431 v.Chr. Griekenland
Absalom, Absalom! William Faulkner 1936 Verenigde Staten
Het Geraas en Gebral William Faulkner 1929 Verenigde Staten
Madame Bovary Gustave Flaubert 1857 Frankrijk
De leerschool der liefde Gustave Flaubert 1869 Frankrijk
Zigeunerromances Federico García Lorca 1928 Spanje
Honderd jaar eenzaamheid Gabriel García Márquez 1967 Colombia
Liefde in tijden van cholera Gabriel García Márquez 1985 Colombia
Gilgamesj-epos Anoniem XVIIIe eeuw - XVIIe eeuw v.Chr. Irak
Faust I & II Johann Wolfgang von Goethe 1808 Duitsland
Dode zielen Nikolaj Gogol 1842 Rusland
De blikken trommel Günter Grass 1959 Duitsland
Diepe wildernis: de wegen João Guimarães Rosa 1956 Brazilië
Honger Knut Hamsun 1890 Noorwegen
De oude man en de zee Ernest Hemingway 1952 Verenigde Staten
Ilias Homerus 850 v.Chr. - 750 v.Chr. Griekenland
Odyssee Homerus Einde VIIIe eeuw v.Chr. Griekenland
Een poppenhuis Henrik Ibsen 1879 Noorwegen
Het boek Job Anoniem ? Israël
Ulysses James Joyce 1922 Ierland
Verzamelde verhalen Franz Kafka voor 1924 Tsjechië
Het proces Franz Kafka 1925 Tsjechië
Het slot Franz Kafka 1926 Tsjechië
Sakuntala Kālidāsa Ie eeuw v.Chr. - IVe eeuw Indië
Het geluid van de berg Yasunari Kawabata 1954 Japan
Zorba de Griek Nikos Kazantzakis 1946 Griekenland
Zonen en minnaars D. H. Lawrence 1913 Groot-Brittannië
Onafhankelijke mensen Halldór Laxness 1934-1935 IJsland
Verzamelde gedichten Giacomo Leopardi 1818 Italië
Het gouden boek Doris Lessing 1962 Groot-Brittannië
Pippi Langkous Astrid Lindgren 1945 Zweden
Dagboek van een gek en andere verhalen Lu Xun 1918 China
Kinderen van Gebelawi Naguib Mahfouz 1959 Egypte
Mahabharata Anoniem IVe eeuw v.Chr. - IVe eeuw Indië
Buddenbrooks Thomas Mann 1901 Duitsland
De Toverberg Thomas Mann 1924 Duitsland
Moby Dick Herman Melville 1851 Verenigde Staten
Essais Montaigne 1595 Frankrijk
De Geschiedenis Elsa Morante 1974 Italië
Beminde Toni Morrison 1987 Verenigde Staten
Genji Monogatari Murasaki Shikibu XIe eeuw Japan
De man zonder eigenschappen Robert Musil 1930-1932 Oostenrijk
Lolita Vladimir Nabokov 1955 Rusland / Verenigde Staten
Njáls saga Anoniem XIIIe eeuw IJsland
1984 George Orwell 1949 Groot-Brittannië
Metamorfosen Ovidius Ie eeuw Italië
Het boek der rusteloosheid Fernando Pessoa 1982 Portugal
Alle verhalen Edgar Allan Poe XIXe eeuw Verenigde Staten
Op zoek naar de verloren tijd Marcel Proust 1913-1927 Frankrijk
Gargantua en Pantagruel François Rabelais 1532-1534 Frankrijk
Pedro Páramo Juan Rulfo 1955 Mexico
Mathnawi, de Perzische Koran Jalal ad-Din Rumi XIIIe eeuw Iran
Middernachtskinderen Salman Rushdie 1981 India / Groot-Brittannië
Boestan Saadi XIIIe eeuw Iran
Het seizoen, de trek naar het Noorden Tayeb Saleh 1971 Soedan
De stad der blinden José Saramago 1995 Portugal
Hamlet William Shakespeare 1603 Groot-Brittannië
King Lear William Shakespeare 1608 Groot-Brittannië
Othello William Shakespeare 1622 Groot-Brittannië
Oidipous Sofokles 430 v.Chr. Griekenland
Rood en Zwart Stendhal 1830 Frankrijk
Tristram Shandy Laurence Sterne 1760 Ierland / Groot-Brittannië
Bekentenissen van Zeno Italo Svevo 1923 Italië
Gullivers reizen Jonathan Swift 1726 Ierland
Oorlog en vrede Lev Tolstoj 1865-1869 Rusland
Anna Karenina Lev Tolstoj 1877 Rusland
De dood van Ivan Iljitsj Lev Tolstoj 1886 Rusland
Verzamelde verhalen Anton Tsjechov 1886 Rusland
Verhalen van duizend en een nacht Anoniem IXe eeuw Midden-Oosten
De Lotgevallen van Huckleberry Finn Mark Twain 1884 Verenigde Staten
Ramayana Valmiki IIIe eeuw v.Chr. - IIIe eeuw Indië
Aeneis Virgilius 29 - 19 v.Chr. Italië
Grashalmen Walt Whitman 1855 Verenigde Staten
Mrs. Dalloway Virginia Woolf 1925 Groot-Brittannië
Naar de vuurtoren Virginia Woolf 1927 Groot-Brittannië
Hadrianus' gedenkschriften Marguerite Yourcenar 1951 Frankrijk